Deksametazon baskılama (süpresyon) testi

Deksametazon süpresyon testi “deksametazon” adlı ilacın kandaki kortizol düzeyini nasıl değiştirdiğini belirlemek için yapılan bir tahlildir.

Deksametazon süpresyon testi; ACTH baskılama testi, kortizol baskılama testi olarak da adlandırılır. 

Vücudumuzda böbreküstü bezleri tarafından üretilen kortizol adlı hormonun birçok etkisi vardır. Uygun miktarlarda salgılandığı sürece vücudun kortizole olan ihtiyacı giderilmiş olur. Ancak çeşitli sebeplerle kan dolaşımındaki kortizol miktarı yüksek bulunabilir.

Kortizol yüksekliği “Cushing sendromu” adı verilen bir duruma yol açabilir. Yüksek kortizol seviyesinin nedenini araştırmak, böbreküstü bezi ile hipofiz arasındaki etkileşimi ortaya koymak amacıyla yapılan testlerden biri deksametazon süpresyon testidir.

Deksametazon nedir ?

Deksametazon steroid bir ilaçtır. Böbreküstü bezinin yetersiz çalışması durumunda kullanılan bu ilaç çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılır.

 

Deksametazon süpresyon testinin mekanizması nedir ?

deksametazon-supresyon-testi

Dekzametazon böbreküstü bezi nden salgılanan kortizole benzer bir madde olduğu için kortizol gibi etki göstererek hipotalamus ve hipofiz üzerinde baskı oluşturur.

Bu baskılanma neticesinde hipofizden salgılanan ACTH hormonunun salgılanması azalır. ACTH salgısı azaldığında, normal kişilerde buna paralel olarak böbreküstü bezinden salgılanan kortizol de azalır.

Deksametazon supresyon testi nasıl yapılır ?

Deksametazon süpresyon testi için öncelikle kan dolaşımında bulunan kortizol ve ACTH miktarının tespit edilmesi gerekir. İlk gün bunun için sabah aç karnına test yapılacak olan kişiden kan alınarak kortizol ve ACTH düzeyi tespit edilir.

Deksametazon süpresyon testi düşük doz veya yüksek doz olmak üzere 2 şekilde yapılabilir:

Düşük doz deksametazon süpresyon testinde gece saat 10-11 arasında 1 miligram deksametazon ağızdan içilir. Ertesi sabah saat 8’de yine aç karnına kan alınarak kortizol seviyesi belirlenir.

Yüksek doz deksametazon süpresyon testinde gece saat 10-11 arasında 8 miligram deksametazon ağızdan içilir. Ertesi sabah saat 8’de yine aç karnına kan alınarak kortizol seviyesi belirlenir.

Deksametazon süpresyon testi nasıl değerlendirilir ?

Deksametazon süpresyon testinden sonra kan kortizol düzeyinin normalde düşmesi beklenir. 

Deksametazon süpresyon testi sonucu elde edilen kortizol seviyesi 3 mikrogram / desilitrenin (ug/dL)’nin altında olmalıdır. Böylece verilen deksametazon ile ACTH salgılanmasının baskılandığı anlaşılır.

Bu seviyenin üzerinde kortizol düzeyleri çıkarsa, ACTH salgılanmasının baskılanmadığı, vücudun çeşitli yerlerinde bulunabilecek bir tümörden ACTH üretimi gibi durumların olabileceği düşünülür.

Eğer kortizol seviyesi 10 ug/dL’nin üzerinde olursa,  Cushing Sendromu bulunabileceği düşünülür. 

Kortizol değerleri “Tietz Clinical Guide to Laboratory Tests” adlı kitaptan alınmıştır.

Farklı laboratuvarlarda farklı referans aralıkları kullanılıyor olabilir. Bu sebeple deksametazon süpresyon testi sonucunuzun doktorunuz tarafından değerlendirilmesi gerekir.

 

Deksametazon süpresyon test sonucunu etkileyen faktörler nelerdir ?

Doğum kontrol ilaçları, kortikosteroidler, tetrasiklin, barbitüratlar, östrojen, fenitoin gibi ilaçlar test sonucunu etkileyebilmektedir. Bu ilaçların testten belirli bir süre önce kesilmesi gerekebilir. Bu ilaçları kullananlar doktoruna bilgi vermelidir.

BU YAZIYI PAYLAŞ: Google+...


loading...

Bir soru sor ya da yorum yaz...

Anti-Spam Protection by WP-SpamFree

25 Yorum