Kreatinin klirens testi

Böbreklerin normal çalışıp çalışmadığının araştırılmasında kullanılan testlerden biri “kreatinin klirens testi” dir.

Kreatinin klirens testi için belirli bir süre idrar toplanması ve eş zamanlı olarak kan verilmesi gerekir. Elde edilen sonuçlar ile belirli bir zamanda kandan temizlenen kreatinin miktarı belirlenir. 

Farklı cinsiyet ve yaş grupları için kreatinin klirens test sonuçları değişiklik gösterir. 

Kreatinin klirens testinin sonucu doktorunuza böbreklerinizin çalışması ile ilgili bilgi verir.
Vücuttan atılacak maddeler nasıl uzaklaştırılır? 

Vücuttaki atık maddelerin bir kısmı böbreklerin ürettiği idrar ile atılır. Normal fonksiyon gören bir böbrek kanı süzerek atılması gereken maddeler ile idrar oluştururken, vücutta tutulması gereken maddelerin kaybını önler.

Ancak böbrek fonksiyonlarında çeşitli sebeplerle bir bozulma yaşanacak olursa böbrekler normal işlevini yerine getiremez. Vücuda gerekli olan maddeleri tutamaz ve değerli birçok madde idrarla atılır.

Böbreklerin normal çalışıp çalışmadığı nasıl anlaşılır?

Böbreklerin kontrolu, böbrek fonksiyonlarını gösteren testler yardımıyla anlaşılabilir. Bu testler böbrekler yoluyla atılması gereken maddelerin yeterli miktarda atılıp atılmadığınının anlaşılmasına yarar. Kreatinin klirens testi bu testlerden biridir.

 

Kreatinin nedir? 

kreatinin-klirensi

Kreatinin vücudun atık maddelerinden biri olup, kaslarda kreatin adı verilen maddenin yıkımı ile oluşur. Kreatinin vücut aktiviteleri, beslenme gibi faktörlerden etkilenmediği, böbreklerden geri emilmediği ve idrarla belirli miktarda atıldığı için klirens testi hesaplanmasında kullanılabilir.

 

Kreatinin klirens testi nedir ?

Kreatinin klirens testi, kan ve idrardaki kreatinin miktarlarına göre hesaplanan bir testtir. Kreatinin klirens testi birim zamanda (dakikada) kreatininden temizlenen plazma miktarını gösterir. Bu gösterge böbreklerin ne kadar iyi çalıştığının belirtecidir.

Kreatinin klirensi için gerekli örnekler nelerdir ?

Kreatinin klirens testi hesaplamasında kullanılan idrardaki kreatinin miktarı 24 saat boyunca toplanan idrar örneğinde tespit edilir. Bu süre boyunca yapılan idrarın miktarı önemli olduğundan, 24 saat boyunca tüm idrar uygun koşullarda toplanmalıdır.

Eğer 24 saatlik idrar toplanması mümkün olmuyorsa, 4 veya 12 saatlik sürelerde de idrar toplanabilir.

Kreatinin klirens testi için kandaki kreatinin miktarının da ölçülmesi gerekir. Bunun için genellikle koldaki bir toplardamardan alınan kan örneği kullanılır. Kan kreatinin düzeyi için kan örneği idrar toplanan günde verilmelidir.

 

Kreatinin klirens sonucu nasıl değerlendirilir ?

Kreatinin klirens test sonucu normal veya azalmış çıkabilir. Aşağıda çeşitli yaş gruplarına göre kreatinin klirensi normal değerleri yazılmıştır.   

Böbrekler iyi çalışmadığı zaman  kreatinin klirens testi aşağıda yazılan değerlerden daha düşük olarak saptanır. Yani birim zamanda kan plazmasından temizlenebilen kreatinin miktarı düşüktür.

Kreatinin klirensi test sonuçlarını doktorunuz değerlendirmelidir. 

loading...

Normal kreatinin klirens test sonucu nedir ?

1 yaşına kadar: 72 mililitre (mL)/dakika (dk)/1.73 m2

2 yaş: 55 mL/dk/1.73 m2

3 yaş: 60 mL/dk/1.73 m2

4 yaş: 71 mL/dk/1.73 m2

5 yaş: 73 mL/dk/1.73 m2

10 yaş: 89 mL/dk/1.73 m2

20-29 yaş arası kadınlar: 72-110 mL/dk/1.73 m2

20-29 yaş arası erkekler: 94-140 mL/dk/1.73 m2

30-39 yaş arası kadınlar: 71-121 mL/dk/1.73 m2

30-39 yaş arası erkekler: 59-137 mL/dk/1.73 m2

Bundan sonraki her 10 yıl için ortalama 6.5 mL/dakika azalma olur.

Yukarıda Normal kreatinin klirens için verilen değerler Tietz Clinical Guide to Laboratory Tests adlı kitabın 4. Baskısından alınmıştır.

Doç. Dr. Giray BOZKAYA

Biyokimya ve Klinik Biyokimya Uzmanı



loading...

Bir soru sor ya da yorum yaz...

Anti-Spam Protection by WP-SpamFree

8 Yorum