www.hayatisaglik.com | kan tahlili, idrar tahlili, hastalıklar, sağlık bilgileri, beslenme, diyet.



Güneş ışınları

Güneş ışınları dünya üzerindeki hayatın kaynağıdır. Güneş ışınlarının en bol olduğu ve zaman zaman bunalttığı yaz günleri çoğumuzun tatil zamanıdır. Tatilde genellikle deniz kenarları tercih edildiğinden, bol bol güneş ışığına maruz kalınmaktadır. Peki, uzun yaz günleri boyunca altında zaman geçirdiğimiz güneş ışınlarını yeteri kadar tanıyor muyuz? Bu yazı güneş ışınları ve bu ışınlarla gelen dünyamıza ulaşan ışınlar hakkında bilmemiz gerekenleri özetlemektedir.

Güneş dünyaya neler gönderir ?

Güneş dünyaya ısı ve ışık gönderir. Ancak gönderdiği ışık sadece  bizim görebildiğimiz ışık değildir. Gözümüzün algılayamadığı dalga boylarında, morötesi (ultraviyole) ve kızılötesi (infrared) adı verilen ışınlar da güneş tarafından dünyaya gönderilmektedir.

Göremediğimiz ışınlar neden morötesi ve kızılötesi olarak adlandırılmıştır ?

Gözlerimizin algılayabildiği ışınlar 400-700 nanometre (nm) dalga boyuna sahip olan ışınlardır. Görülebilen en küçük dalga boyuna sahip ışının mor renktedir. Mor renkten daha küçük dalga boyuna sahip olan ışınlara “morötesi” ışınlar denir ve dalga boyu 100-400 nm arasında değişir. Benzer şekilde, görebildiğimiz en yüksek dalga boyuna sahip ışık kırmızı ya da kızıl ışıktır. Kızıl ışıktan daha büyük dalga boyuna sahip ışınlar 700 nm’den büyüktür ve kızılötesi olarak adlandırılır.

güneş ışınları

Morötesi (Ultraviyole) ışınlar kaça ayrılır ?

Ultraviyole (UV) ışınlar 3 banda ayrılır:

  • UVA: 315nm-400 nm arasındadır.
  • UVB: 280nm-315 nm arasındadır.
  • UVC: 100nm-280 nm arasındadır.

 

Kızılötesi (Infrared) ışınlar kaça ayrılır ?

Infrared (IR) ışınlar da 3 banda ayrılır:

  • IRA: 700nm-400 nm arasındadır.
  • IRB: 1400nm-3000 nm arasındadır.
  • IRC: 3000nm-1 mm arasındadır.

 

Güneş ışınları dünya’ya nasıl ulaşır ?

Güneşten gelen ışınlar atmosfere geldiğinde ozon tabakası ile karşılaşır. UVC ışınlarının tamamı atmosferdeki ozon tabakası, su buharı, oksijen ve karbondioksit tarafından tutulur. UVB ışınlarının tutulma oranı ise %90’dır. UVA ışınları ise atmosfer tarafından hemen hemen tamamen geçirilir. Bu yüzden, Dünya üzerinde maruz kaldığımız morötesi ışınların bileşiminde UVA ve az miktarda UVB ışınları vardır.

Kızılötesi ışınlar da güneşten dünyaya gelip ısıtıcı etki gösterirler. Güneş en tepedeyken dünya üzerinde deniz seviyesinde 1 metrekare alanda 1 kilovat elektromanyetik ışınım gücü yaratır. Bu enerjide 527 vat kızılötesi ışınımdan, 445 vat görünür ışıktan, 32 vat ise morötesi ışınımdan kaynaklanır.

Güneşin pozisyonu ile morötesi ışınlar arasında nasıl bir ilişki vardır ?

Güneşin en tepede olduğu zaman morötesi ışınların seviyesi de en yüksektir. Özellikle yaz günlerinde gün ortasında en yüksek düzeyde morötesi ışınlar söz konusudur. Belki de bu yüzden, büyüklerimiz öğlen sıcağında dışarı çıkmamamızı öğütler.

Dünya üzerinde morötesi ışınların daha yoğun olduğu yerler nereleridir ?

Ekvatora yakın olan yerlerde UV ışınları daha fazla bulunur.

Deniz seviyesinden yüksekliğin morötesi ışınlarla ilişkisi nedir ?

Deniz seviyesinden yükseldikçe atmosferin kalınlığı azalmakta olduğundan daha az filtreleme görevi yapacağından UV ışınların yoğunluğu daha fazla olacaktır. Her 1000 metrede UV seviyeleri %10-12 artar.

UV ışınlar sadece güneşten mi gelir ?

Kaynağı güneş olan morötesi ışınlar, bie engelle karşılaşmadıkları sürece direk olarak Dünya üzerini etkiler. Bulutlu havalarda bile morötesi ışınlara maruz kalınır, çünkü bulut içindeki su molekülleri bile UV ışınlarını yansıtır. Ayrıca, çeşitli yüzeyler de UV ışınlarını yansıtmaktadır. Örneğin; kar UV ışınlarını en çok yansıtan şeylerden biridir. Kayak yapanların kolayca bronzlaşmasının en önemli sebebi bu yansıyan morötesi ışınlardır. Sahillerdeki kum tanecikleri de UV ışınlarını yansıtır. Bu yüzden, kumsalda şemsiye altında oturanların da bronzlaşmalarına şaşırmamak gerekir.

UV ışınlarının sağlığımıza etkisi nedir ?

ultraviyole isinlariUVB ışınlarının büyük bir çoğunluğu emen ozon tabakasının günümüzde incelmeye başlaması nedeniyle, maruz kalınan UVB ışınlarının miktarı artmaktadır. Bilimsel çevreler, atmosferdeki ozonun %10 kadar azalmasının melanom dışı deri kanseri vakalarında 300.000, melanomlarda 4500  ve gözlerde katarak olgularında 1.5 milyon artış olacağını ileri sürmektedir. Bu yüzden, güneşin zaralı ışınlarından korunmak için gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir.

loading...


Bu yazılar da ilginizi çekebilir:


FaceBook ta paylaş


***Bu konu ile ilgili görüş bildirmek ve soru sormak için; alttaki YORUM FORMU 'nu kullanınız.


Etiketler: , , , ,


Yorum Yazınız

16 + 8 = ? (İşlemin sonucunu kutuya yazınız)