Kansızlık (anemi) sebepleri nelerdir ?

Kan dolaşımında yeterli alyuvar bulunmaması olarak adlandırılabilecek olan kansızlık çeşitli nedenlere bağlı olarak gelişebilir. Alyuvarlar vücuttaki doku ve organlara oksijen taşıyan kan hücreleridir. Eritrosit veya kırmızı kan hücresi anlamına gelen İngilizce kelimelerin kısaltması ile “RBC” olarak adlandırılan bu hücrelerin işlerini yapabilmesi için belirli sayıda bulunması gerekir. Sayının azalmasına tıbbi olarak “anemi” adı verilir ve sebep olan etmenlere göre kansızlığın tipi de değişir.

Kansızlığın sebepleri nelerdir ?

Demir eksikliği: Vücutta demirin azalmasına bağlı olarak “demir eksikliği anemisi” gelişir. Alyuvarlarda bulunan hemoglobin için demire ihtiyaç vardır. Eğer demirin yokluğuna bağlı hemoglobin proteini üretilemezse, alyuvar da üretilemez. Bu tip kansızlık genellikle kan kaybına bağlı olarak gelişir. Ağır adet kanamaları, sindirim sisteminde bulunan bir ülsere bağlı kanamalar en sık görülen sebeplerdendir.  

Vitamin eksikliği: alyuvarların yapılabilmesi için demir dışında bazı vitaminlere de gereksinim vardır. B12 vitamini ve folik asit kırmızı kan hücrelerinin üretimi için gereken vitaminlerdendir. Eğer besinlerle yeterli vitamin alımı gerçekleşmiyorsa, alyuvar üretimi azalacağından, kansızlık gelişecektir. Bazı kişilerde ise yeterli B12 vitamini alınmasına karşın, vitaminin emilimi ile ilgili sorun nedeniyle de kansızlık olabilir. Pernisiyöz anemi adı verilen bu durumda, yine yeterli sayıda alyuvar üretilemez.

Kronik hastalıklar: Kanser, AIDS, romatizmal hastalıklar, çeşitli iltihabi hastalıklar, böbrek hastalıkları gibi uzun süreli hastalıklar kansızlığa yol açabilir.

Kemik iliğine bağlı sebepler: Kemik iliğini tutan lösemi gibi hastalıklar kırmızı kan hücre üretimini de azaltacağı için kansızlık görülebilir. Bazı enfeksiyonlar, bir takım ilaçlar da kemik iliğinin alyuvar üretme kabiliyetini ortadan kaldırarak “aplastik anemi” adı verilen kansızlık tablosunun ortaya çıkmasına yol açabilir.

kansizlik

Alyuvarların parçalanması: Bazı kan hastalıklarında kırmızı kan hücreleri parçalanabilir. Kemik iliğindeki üretim hızı, parçalanan alyuvarları yerine koymaya yetmez. Çünkü parçalanma hızı, yapım hızından fazladır. Bu durumda da kansızlık gelişir.

Kalıtsal hastalıklar: Kırmızı kan hücrelerinin şekil bozukluğuna yol açan “orak hücre anemisi” gibi bazı kalıtsal hastalıklar da kansızlık sebeplerindendir. Şekil bozukluğu nedeniyle normal yaşam süresini tamamlamadan parçalanan alyuvarlar, kırmızı kan hücrelerinin sayısını azalttığından, anemiye yol açarlar. Talasemiler de kalıtsal hastalıklardan olup, kansızlığa yol açan önemli hastalıklardandır.

Kansızlık teşhisi için neler yapılır ?

Fizik muayene: Kansızlığın ortaya çıkardığı çeşitli belirtiler nedeniyle doktora gittiğinizde, doktorunuz size bazı sorular soracaktır. Bu sorulara verdiğiniz cevaplar, doktorunuza hastalığın teşhisine yönelik bazı bilgiler sağlayacaktır. Doktorunuz muayenesi sırasında cildinizi, göz kapaklarınızın içini, tırnaklarınızı kontrol edecektir. Ayrıca karın bölgenizi elleriyle muayene ederek karaciğer ve dalak gibi içi organlarınızın büyüklüğü hakkında da fikir sahibi olacaktır.

Tam kan sayımı: Hemogram adı verilen kan testi ile kan dolaşımında bulunan hücreler sayılır. Böylece kırmızı kan hücrelerinin sayısının yanında; içerdikleri hemoglobin miktarı ve alyuvarların büyüklükleri de ortaya çıkar.

Periferik yayma: Bir damla kanın cam bir plak üzerine yayılması ve belirli boyalarla boyanması ile kan hücrelerinin renk, şekil ve büyüklükleri mikroskop altında incelenebilir. Böylece anemi tipinin belirlenmesi de kolaylaşır. Örneğin demir eksikliğine bağlı kansızlık durumunda alyuvarlar küçük ve renkleri soluktur.    

Kansızlık tedavi edilmezse ne olur ?

Aşırı yorgunluk: Kansızlığın şiddeti arttıkça, kişi sadece aşırı fiziksel aktivitede değil, günlük aktivitelerinde bile zorlanmaya başlar. Her gün yapması gereken işleri yapamayacak düzeye gelir. En ufak bir iş bile kişiyi aşırı derecede yorar.

Kalp problemleri: Kansızlık nedeniyle vücut hücrelerine yeterli oksijen gönderilemediğinden, vücut bunu telafi etmek için kalbi daha hızlı çalıştırmaya başlar. Bu durumda kalp çarpıntısı ve bunun yanında ritim bozukluğu gelişir. Kansızlık ilerledikçe, kalp yetmezliği bile olabilir.

Hayati tehdit: Kısa sürede meydana gelen kan kayıpları sonucu gelişen anemiler veya orak hücreli anemiler ciddileşerek ölüme sebep olabilir.

BU YAZIYI PAYLAŞ: Google+...


loading...

Bir soru sor ya da yorum yaz...

Comment Spam Protection by WP-SpamFree