Kortizol testi nedir?

Kortizol testi, kan veya idrardaki kortizol (COR, CORT) hormonu seviyesini ölçer.

Kortizol steroid bir hormon olup kolesterolden yapılır. Vücutta birçok fonksiyona sahip olan kortizol hormonu yaşam için gerekli hormonların en önemlilerinden biridir.

Vücuda giren şekerin kullanımı, kasların tonusunun sağlanması, bağışıklık mekanizmasının düzenlenmesi ve vücudun strese karşı verdiği cevabın ayarlanması gibi birçok olayda kortizol hormonu görev yapar.

Kanda dolaşan kortizolün büyük bir kısmı proteinlere bağlı olarak bulunur ve biyolojik olarak aktif değildir. Küçük bir kısım kortizol (%5’in altında) serbest olarak bulunur ve yukarıda bahsedilen fonksiyonlardan sorumludur.

 

Kortizol nereden salgılanır ?

Kortizol, böbreküstü bezinde kolesterolden üretilerek salgılanır. Kortizolün böbreküstü bezindeki üretimi ve salınımı hipofizden salgılanan ACTH’ın kontrolu altındadır.

Kortizol düzeyleri normalde sabahın erken saatlerinde yükselir ve sabah saat 7’de en yüksek düzeyine ulaşır. Akşamları ise en düşük seviyededir. Kortizol seviyelerindeki bu değişkenlik nedeniyle testin ne zaman yapıldığı büyük önem taşımaktadır.

kortizol nedir

 

Kortizol testi için gerekli örnek nedir ?

Test genellikle koldaki bir toplardamardan alınan kan örneğinde veya idrarda yapılır.

 

Kortizol testi neden yapılır ?

  • Hipofiz bezi ile ilgili problemlerin araştırılmasında,
  • Böbreküsütü bezi ile ilgili problemlerin araştırılmasında,
  • Cushing sendromu teşhisinde,
  • Addison hastalığı teşhisinde kortizol testi yaptırılabilir.

 

Kortizol testi normal değerleri nelerdir ?

Aşağıda verilen değerler testin yapıldığı laboratuvara, kullanılan metoda ve testin yapıldığı cihaza göre değişiklik gösterebilir.

Kandaki kortizol düzeyleri:

Yeni doğanda: 2-11 mcg/dL arasındadır,

Yetişkinde: (sabah) 5-23 mcg/dL arasındadır.

 

Yüksek değerler ne ifade eder ?

  • Duygusal veya fiziksel stres,
  • Cushing sendromu,
  • Böbreküstü bezinde bir tümör bulunması ,
  • Uzun süreli kortizon kullanımı,
  • Karaciğer veya böbrek hastalıkları,
  • Hipertiroidizm,
  • Depresyon,
  • Obezite,
  • Hamilelik,
  • Kısa süre önce geçirilmiş ameliyat, hastalık veya yaralanmalar,
  • Tüm vücutta enfeksiyon (sepsis),
  • Doğum kontrol hapı kullanımı gibi durumlarda kortizol düzeyi yüksek bulunur.
loading...

 

Düşük değerler ne ifade eder ?

  • Böbreküstü bezlerinin yeterli üretim yapamaması,
  • Addison hastalığı,
  • Tüberküloz,
  • Böbreküstü bezi enfeksiyonları,
  • Hipofiz bezinde kanser veya zedelenme olması durumunda kortizol değerleri düşük bulunur.

 

Testin sonucunu etkileyen faktörler nelerdir ?

  • Duygusal veya fiziksel stres,
  • Kortikosteroid, östrojen veya amfetamin gibi ilaçların kullanımı,
  • Doğum kontrol hapı kullanımı,
  • Hamilelik,
  • Test öncesi yeme içme veya egzersiz yapma,
  • Hipoglisemi,
  • Bir hafta öncesinde radyoaktif madde kullanılarak yapılmış bir işlem.

 

Test sonuçları mutlaka doktorunuz tarafından değerlendirilmelidir.

 

Test öncesi nelere dikkat edilmelidir ?

Test sonuçlarını etkileyen ilaçları kullanan hastalar bu durumu testi isteyen doktora mutlaka belirtmelidirler.



loading...

Bir soru sor ya da yorum yaz...

Comment Spam Protection by WP-SpamFree

218 Yorum